Muzeum Mazowieckie w Płocku to nie kolejna regionalna placówka z przypadkowymi zbiorami. To najstarsze muzeum publiczne w Polsce, założone w 1821 roku, które przez dwa stulecia zgromadziło kolekcję liczącą blisko 100 tysięcy obiektów. Ale prawdziwą wizytówką tego miejsca jest coś innego – największa w kraju kolekcja dzieł secesyjnych i art déco, która przyciąga miłośników sztuki z całej Europy.

Muzeum nie mieści się w jednym budynku. Składa się z 7 oddziałów, z czego 5 znajduje się w Płocku, a każdy z nich oferuje zupełnie inną opowieść. To sposób zwiedzania, który daje swobodę – można zobaczyć wszystko w jeden dzień z biletem łączonym albo wracać tu kilka razy, zagłębiając się w poszczególne epoki.

Secesja w kamienicy przy Tumskiej – serce kolekcji

W kamienicy secesyjnej przy ulicy Tumskiej zgromadzono największą kolekcję sztuki przełomu XIX i XX wieku. To główna siedziba muzeum, tuż obok katedry płockiej, gdzie secesja pokazana jest na czterech piętrach.

Wystawa obejmuje aranżacje wnętrz mieszczańskich, salę rzemiosła artystycznego, galerię malarstwa i rzeźby okresu Młodej Polski. Zwiedzając kolejne pomieszczenia, przechodzi się przez autentycznie urządzone salony, jadalnię, sypialnię – wszystko ustawione tak, jakby właściciele wyszli na chwilę i mieli zaraz wrócić. Meble, lampy, ceramika, szkło – każdy detal dopracowany, żadnych szklanych gablot oddzielających od epoki.

W 1967 roku zorganizowano tu pierwszą w Polsce muzealną prezentację sztuki secesyjnej. Od tamtej pory kolekcja systematycznie się powiększała i dziś obejmuje 14 490 obiektów, z czego 5 500 to obiekty secesyjne.

Na wystawie można zobaczyć prace najważniejszych polskich twórców Młodej Polski – malarstwo, rzeźby, ale też przedmioty codziennego użytku, które w tamtej epoce były dziełami sztuki. To właśnie ta kombinacja sztuki wysokiej i użytkowej pokazuje, jak secesja przenikała całe życie ówczesnych mieszczan.

Art déco – elegancja dwudziestolecia międzywojennego

Kilka kroków dalej, przy ulicy Kolegialnej 6, czeka systematycznie powiększająca się kolekcja sztuki art déco z początków XX wieku. Ten oddział to podróż do lat 20. i 30. ubiegłego stulecia, kiedy po okropnościach I wojny światowej Europa chciała się bawić, żyć szybko i elegancko.

We wnętrzach kamienic – polskiej, niemieckiej i francuskiej – prezentowane są meble, szkło, ceramika, tkaniny, lampy, malarstwo i rzeźba, w domu mody kolekcja strojów, w sklepie jubilerskim – biżuteria, a w gabinecie prezesa banku kolekcja papierów wartościowych i numizmatów. Czerwony kabriolet, który wita zwiedzających, daje ton całej wystawie – to był czas szybkich samochodów, emancypacji kobiet, jazzu i nowoczesności.

Koniecznie trzeba zobaczyć obraz „Martwa natura” Tamary Łempickiej, który jest drugim obok portretu kobiety z Muzeum Narodowego w Warszawie obrazem tej artystki znajdującym się w zbiorach muzealnych w Polsce. Łempicka to ikona art déco – malarka, która sama żyła tak, jak malowała: intensywnie, prowokacyjnie, bez kompromisów.

X wieków Płocka – historia miasta w miniaturze

W sąsiednim budynku znajduje się część historyczna z imponującą makietą dziewiętnastowiecznego Płocka. Jest to jedna z największych i najbardziej unikatowych makiet prezentowanych w polskich muzeach. Stojąc nad nią, widzi się Płock sprzed dwustu lat – każdy budynek, uliczka, nawet drzewa odtworzone z drobiazgową dokładnością.

Wystawa prowadzi przez tysiąc lat historii miasta, od czasów, gdy Płock był stolicą Polski za panowania Władysława Hermana, przez wieki świetności i upadku, aż po czasy współczesne. To dobry punkt startu dla tych, którzy chcą zrozumieć, dlaczego to miasto nad Wisłą ma takie znaczenie dla Mazowsza.

Do najcenniejszych eksponatów należy fidel płocka – unikatowy drewniany instrument smyczkowy z XVI wieku, odkryty na płockim Starym Rynku. To jeden z niewielu zachowanych tego typu instrumentów w Europie.

Spichlerz nad Wisłą – etnografia i Daleki Wschód

Spichlerz eksponuje zbiory etnograficzne, a także niespodziewaną kolekcję sztuki Dalekiego Wschodu. Ten oddział znajduje się na skarpie ponad Wisłą, w zabytkowym budynku, który sam w sobie jest ciekawym przykładem architektury gospodarczej.

Goście muzeum znajdą tu wystawy poświęcone sztuce ludowej oraz sztuce Dalekiego Wschodu z ikoną sztuki światowej – „Wielką falą w Kanagawie”. To słynna japońska drzeworyt Hokusaia, jedna z najbardziej rozpoznawalnych prac w historii sztuki. Połączenie polskiej etnografii z orientalną sztuką może wydawać się dziwne, ale działa – pokazuje, jak różnorodne były zainteresowania kolekcjonerów i jak szerokie horyzonty miało płockie muzeum od samego początku.

Muzeum Żydów Mazowieckich – wielokulturowa historia regionu

Dawna synagoga prezentuje kulturę żydowską, Holokaust, historię Żydów z Płocka i Mazowsza. To jeden z ważniejszych oddziałów, który przypomina o wielokulturowej przeszłości miasta. Przed II wojną światową Żydzi stanowili znaczną część mieszkańców Płocka – ich obecność kształtowała gospodarkę, kulturę i codzienne życie miasta.

Wystawa nie unika trudnych tematów. Pokazuje zarówno świetność przedwojennej społeczności żydowskiej, jak i tragedię Holokaustu. To miejsce, które warto odwiedzić z odpowiednim nastawieniem – nie dla rozrywki, ale dla zrozumienia historii, która wciąż wymaga pamiętci.

Dla kogo jest Muzeum Mazowieckie?

To muzeum działa na wielu poziomach. Miłośnicy sztuki znajdą tu kolekcje na europejskim poziomie – secesja i art déco prezentowane są z taką dbałością o detale, że konkurują z najlepszymi muzeami w Europie. Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z lekcji muzealnych i warsztatów – muzeum ma rozbudowany program edukacyjny.

Dla osób zainteresowanych historią regionalną wystawa „X wieków Płocka” i zbiory etnograficzne w Spichlerzu dają solidny przegląd dziejów Mazowsza. A nawet jeśli ktoś nie jest fanem muzeów, secesyjne wnętrza i czerwony kabriolet z lat 30. robią wrażenie na każdym.

Na zwiedzanie wszystkich oddziałów w Płocku trzeba przeznaczyć minimum pół dnia, choć można tu spokojnie spędzić cały dzień. Każdy oddział to około godziny zwiedzania, więc warto zaplanować trasę z wyprzedzeniem albo kupić bilet łączony i wracać tu w kolejnych dniach.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Wszystkie oddziały w Płocku – kamienica secesyjna (Tumska 8), kamienica Art déco (Kolegialna 6), Spichlerz (Kazimierza Wielkiego 11B) oraz Muzeum Żydów Mazowieckich (Kwiatka 7) – pracują według tego samego harmonogramu sezonowego. Muzeum jest nieczynne w poniedziałki. Sezon letni trwa od 1 maja do 14 października, zimowy od 15 października do 30 kwietnia.

Godziny otwarcia: wtorek-niedziela 10:00-17:00, poniedziałki nieczynne.

Ceny biletów (od maja 2025 roku):

• Secesja/X wieków: 20 zł normalny, 10 zł ulgowy, 40 zł rodzinny
• Secesja: 16 zł normalny, 8 zł ulgowy, 35 zł rodzinny
• X wieków: 10 zł normalny, 5 zł ulgowy, 25 zł rodzinny
• Bilet łączony uprawniający do wstępu do wszystkich oddziałów i działów, kupiony danego dnia, będzie ważny jeszcze dwie kolejne doby

Posiadacze Karty Dużej Rodziny płacą symboliczną złotówkę, a w ramach akcji „Koleją do Kultury” – przy okazaniu biletu Kolei Mazowieckich – przysługuje 50% zniżki na normalny bilet indywidualny. Lekcje i warsztaty muzealne kosztują 250 zł od grupy.

Jak dojechać: Główna siedziba mieści się przy ulicy Tumskiej 8, w samym sercu historycznego centrum Płocka, tuż obok katedry i wzgórza zamkowego. Do Płocka z Warszawy można dojechać autobusem (około 1,5 godziny) lub samochodem trasą S7/DK60. W centrum miasta jest strefa płatnego parkowania, ale w weekendy parkowanie bywa łatwiejsze. Wszystkie oddziały w centrum są dostępne pieszo – od Tumskiej do Spichlerza to kilka minut spaceru malowniczymi uliczkami starego miasta.

Kontakt: tel. +48 (24) 364 70 71, [email protected], www.muzeumplock.eu