Na Wzgórzu Tumskim w Płocku, tuż obok siedziby Towarzystwa Naukowego Płockiego, stoi brązowa ławeczka z siedzącym na niej mężczyzną i psem. To nie zwykła rzeźba parkowa – to pomnik Jakuba Chojnackiego, człowieka, który przez kilkadziesiąt lat kształtował oblicze miasta. Miejsce to przyciąga zarówno mieszkańców chcących oddać hołd lokalnemu bohaterowi, jak i turystów przemierzających płockie szlaki pomnikowych ławeczek.

Kim był Jakub Chojnacki i dlaczego dostał swój pomnik

Jakub Chojnacki urodził się w 1922 roku i przez całe dorosłe życie był związany z Płockiem. Nie był ani artystą, ani politykiem ogólnopolskiego formatu – był kimś ważniejszym dla samego miasta. Inżynier z wykształcenia, społecznik z powołania.

W 1961 roku objął urząd wiceprezydenta Płocka i pełnił go przez cztery kolejne kadencje. Jego głównym zadaniem była gospodarka mieszkaniowa w mieście, które wtedy intensywnie się rozwijało. To za jego czasów około tysiąca płockich rodzin przeprowadziło się z baraków, strychów i innych tymczasowych pomieszczeń do nowo wybudowanych bloków. Dla wielu mieszkańców oznaczało to pierwszą normalną łazienkę czy kuchnię w życiu.

Ale Chojnacki nie ograniczał się do urzędniczych obowiązków. Jego mieszkanie przy ulicy Zduńskiej 10 funkcjonowało jak nieoficjalny salon towarzyski, gdzie bywali premierzy, ministrowie i czołowi polscy naukowcy – prof. Aleksander Gieysztor, prof. Stanisław Lorentz czy prof. Antoni Rajkiewicz. Gospodarz potrafił przekonać ich do wsparcia swoich planów dotyczących rozwoju miasta.

Szczególnie bliska była mu najstarsza szkoła w Płocku – Collegium Marianum. Zaangażował się w organizację obchodów 800-lecia tej placówki w 1980 roku, co zaowocowało wyposażeniem szkoły w obserwatorium astronomiczne w wieży kolegiaty św. Michała oraz utworzeniem muzeum. Zmarł w 2006 roku, pozostawiając po sobie miasto, które w dużej mierze sam pomógł zbudować.

Brązowa ławeczka na Wzgórzu Tumskim

Pomnik odsłonięto 18 września 2011 roku, równocześnie z otwarciem nowej ulicy imienia Jakuba Chojnackiego – jednej z najmłodszych i najkrótszych w Płocku, liczącej niecałe 70 metrów. Autorem projektu był rzeźbiarz Marek Zalewski z Ciechanowa, a odlew w brązie wykonano w odlewni Marka Żebrowskiego w Bielsku-Białej.

Rzeźba przedstawia Chojnackiego siedzącego na parkowej ławce, w towarzystwie psa. Ta ostatnia detaliczność nie jest przypadkowa – pies był stałym elementem życia codziennego tego człowieka. Można usiąść obok postaci, zrobić sobie zdjęcie, poczuć atmosferę miejsca.

Ławeczka znajduje się w pobliżu pomnika Ludwika Krzywickiego, na tyłach dawnej Kanonii, która dziś mieści siedzibę Towarzystwa Naukowego Płockiego. To strategiczny punkt na mapie Wzgórza Tumskiego – jednego z najważniejszych miejsc w Płocku, gdzie historia miasta sięga średniowiecza.

Inicjatorem powstania pomnika był dr Jerzy Stefański, członek Towarzystwa Naukowego Płockiego. To dzięki jego determinacji postać Chojnackiego zyskała trwałe miejsce w przestrzeni publicznej miasta.

Co zobaczyć w okolicy – Wzgórze Tumskie

Odwiedzając ławeczkę Chojnackiego, warto poświęcić czas na eksplorację całego Wzgórza Tumskiego. To tutaj bije historyczne serce Płocka. Zabytkowa katedra, pozostałości średniowiecznych murów, punkt widokowy z rozległą panoramą na Wisłę i Mazowsze – wszystko to w zasięgu krótkiego spaceru.

Tuż obok znajdują się inne pomnikowe ławeczki – Płock ma ich kilka, w tym ławeczkę Tadeusza Mazowieckiego i pomnik Wacława Milke. Tworzą one lokalny szlak, który można przemierzyć w kilka godzin.

Wzgórze Tumskie to także dobre miejsce na chwilę odpoczynku. Ławki (te zwykłe, nie pomnikowe), zieleń, cisza – szczególnie poza sezonem turystycznym można tu znaleźć spokój, mimo że znajduje się w centrum miasta.

Dla kogo to miejsce

Ławeczka Chojnackiego nie jest atrakcją, która zapiera dech w piersiach. To raczej punkt dla osób zainteresowanych lokalną historią, dla tych, którzy lubią odkrywać mniej oczywiste miejsca na mapie miasta. Jeśli ktoś szuka spektakularnych widoków czy rozrywki – lepiej skierować się do innych punktów Płocka.

Miejsce przyciąga zbieraczy odznak krajoznawczych PTTK – ławeczka jest jednym z punktów na Szlaku Pomnikowych Ławeczek, który obejmuje całą Polskę. Dla miłośników tego typu wyzwań to obowiązkowy przystanek.

Rodziny z dziećmi mogą tu zajrzeć w ramach szerszego spaceru po Wzgórzu Tumskim. Sama ławeczka zajmie uwagę na kilka minut, ale okolica oferuje więcej – place zabaw, kawiarnie, muzea.

Praktyczne informacje – jak dotrzeć i ile czasu poświęcić

Dostęp: Ławeczka znajduje się na Wzgórzu Tumskim w Płocku, w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby Towarzystwa Naukowego Płockiego (dawna Kanonia). Do wzgórza można dojść pieszo z centrum miasta – to kilkanaście minut spaceru. Parking dostępny w okolicy, choć w sezonie turystycznym może być zatłoczony.

Ceny: Dostęp do ławeczki jest bezpłatny, można ją odwiedzić o każdej porze dnia i nocy. To przestrzeń publiczna bez żadnych ograniczeń.

Czas zwiedzania: Sam pomnik zajmie 5-10 minut – tyle wystarczy, żeby obejrzeć rzeźbę, zrobić zdjęcie, przeczytać tabliczkę informacyjną. Jeśli ktoś planuje zwiedzanie całego Wzgórza Tumskiego, warto zarezerwować 2-3 godziny.

Godziny otwarcia: Ławeczka jest dostępna przez całą dobę, bez ograniczeń czasowych. Najlepiej odwiedzić ją w dzień, kiedy można docenić detale rzeźby i widoki z Wzgórza Tumskiego.

W kwietniu 2026 roku ławeczka była tymczasowo usunięta z powodu prac remontowych na Wzgórzu Tumskim. Władze miasta zapewniły, że wszystkie elementy małej architektury wrócą na swoje miejsca przed rozpoczęciem sezonu turystycznego. Warto to sprawdzić przed wizytą, jeśli ktoś specjalnie wybiera się do Płocka właśnie po to, by zobaczyć ten konkretny pomnik.

Szlak Pomnikowych Ławeczek w Płocku

Płock ma kilka pomnikowych ławeczek wpisanych na oficjalny szlak PTTK. Poza ławeczką Chojnackiego można odwiedzić pomnik Wacława Milke oraz ławeczkę Tadeusza Mazowieckiego. Wszystkie znajdują się w niedalekiej odległości od siebie, co pozwala na stworzenie kompaktnej trasy spacerowej.

Dla zbieraczy odznak krajoznawczych to doskonała okazja, żeby zaliczyć kilka punktów jednocześnie. Szlak obejmuje ponad sto ławeczek w całej Polsce, więc Płock to tylko jeden z wielu przystanków na dłuższej trasie.

Nie każdy wie, że takie pomnikowe ławeczki pełnią podwójną funkcję – upamiętniają ważne dla danego miasta postacie, a jednocześnie stają się elementem przestrzeni publicznej, z której można realnie korzystać. W przeciwieństwie do klasycznych pomników na wysokich cokołach, tutaj można usiąść, dotknąć, poczuć fizyczną bliskość z upamiętnioną postacią.