W samym sercu Sierpca, na placu Kardynała Wyszyńskiego, który kiedyś był Starym Rynkiem, stoi klasycystyczny ratusz z 1841 roku. To nie jest kolejny zabytek, który można przejść obojętnie – ten budynek przez ponad 130 lat był sercem miejskiego życia, a dziś pełni nową rolę jako część Muzeum Wsi Mazowieckiej. Charakterystyczna kwadratowa wieża z zegarem widoczna jest z daleka, a sam budynek po gruntownej modernizacji w 2022 roku łączy historyczne wnętrza z nowoczesnymi rozwiązaniami.

Co ciekawe, obecny ratusz to już trzeci tego typu obiekt w historii Sierpca. Pierwszy powstał jeszcze w średniowieczu, co nie dziwi biorąc pod uwagę pozycję miasta na północnym Mazowszu. Drugi wzniesiono w XVI wieku, ale spłonął prawdopodobnie w połowie XVII stulecia.

Historia ratusza – od siedziby władz do muzeum

Budowę obecnego gmachu rozpoczęto w latach 1837-1841, gdy burmistrzem miasta był Walenty Klecha. Powstał w ramach regulacji i porządkowania miast Królestwa Polskiego. Przez 137 lat – z trzyletnią przerwą w latach 1942-1945 – pełnił funkcje administracyjne. W murach ratusza mieściły się biura magistratu, kasa miejska, posterunek policji, a w piwnicach urządzono areszt.

Prawdziwa zmiana przyszła w 1971 roku, kiedy budynek stał się pierwszą siedzibą nowoutworzonego Muzeum Etnograficznego. Od tamtej pory w jego wnętrzach prezentowano dziesiątki wystaw, a sale ratuszowe zamieniły się w miejsce spotkań, prelekcji i dyskusji.

Dzwony, które do dziś znajdują się w zbiorach Muzeum Wsi Mazowieckiej, zostały odlane w 1843 roku przez Petersilge syna. To jeden z nielicznych zachowanych elementów pierwotnego wyposażenia budynku.

Architektura klasycystycznego budynku

Ratusz zbudowano z cegły na planie prostokąta, nad kolebkowo sklepionymi piwnicami. To dwukondygnacyjna budowla, nakryta dwuspadowym blaszanym dachem, z którego wyrasta charakterystyczna czworoboczna wieżyczka zegarowa. Całość jest otynkowana, co nadaje jej elegancki wygląd.

Pięcioosiowa fasada zwraca uwagę boniowaniem, które dodaje monumentalności. Poszczególne kondygnacje oddzielają kordonowe gzymsy, podkreślające przestrzenność konstrukcji. Pośrodku, nad wejściem głównym, znajduje się balkon z żeliwną balustradą – element charakterystyczny dla architektury pierwszej połowy XIX wieku.

Wieża zegarowa to prawdziwy punkt orientacyjny w mieście. Tarcza zegara widoczna z placu Wyszyńskiego przypomina o czasach, gdy ratusz był centrum życia publicznego Sierpca.

Co można zobaczyć w ratuszu dzisiaj

Po gruntownej modernizacji zakończonej w listopadzie 2022 roku ratusz zyskał nowe życie. Projekt realizowany był w ramach programu „Wzrost regionalnego potencjału turystycznego poprzez modernizację i adaptację na cele kulturalno-edukacyjne zabytkowego ratusza w Sierpcu”, z dofinansowaniem z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego oraz Funduszy Europejskich.

Obecnie w budynku mieści się biblioteka Muzeum Wsi Mazowieckiej ze zbiorami o tematyce historycznej i etnograficznej, dotyczącymi kultury i historii regionu. To miejsce dla tych, którzy chcą zgłębić wiedzę o Mazowszu.

Ratusz to także przestrzeń wystawiennicza z nowoczesnymi rozwiązaniami ekspozycyjnymi. Historyczne sale zostały dostosowane do organizacji wystaw czasowych oraz wydarzeń kulturalnych. Dzięki modernizacji zabytkowe wnętrza współgrają ze współczesnymi koncepcjami muzealnictwa.

Warsztaty i wydarzenia kulturalne

W ratuszu regularnie odbywają się spotkania z dziećmi. Organizowane są pokazy wyrobu palm wielkanocnych, pisanek i ozdób choinkowych – idealna okazja, żeby poznać tradycyjne rzemiosło mazowieckie. W listopadzie przygotowywane są „Wieczory andrzejkowe”, które cieszą się sporą popularnością wśród mieszkańców.

To także miejsce spotkań autorskich, odczytów i prelekcji. Sale ratuszowe stały się przestrzenią, gdzie historia spotyka się ze współczesnością, a lokalna społeczność może uczestniczyć w życiu kulturalnym miasta.

W 2022 roku Sierpc świętował 700-lecie nadania praw miejskich. Ratusz jako dawna siedziba władz miejskich od lat jest jednym z symboli miasta, a jego ponowne otwarcie po modernizacji wpisało się w program jubileuszowych obchodów.

Dla kogo jest ratusz w Sierpcu

To miejsce przede wszystkim dla miłośników historii i architektury klasycystycznej. Jeśli interesują Cię dzieje małych mazowieckich miast i ich rozwój w XIX wieku, warto zajrzeć do środka. Budynek dobrze prezentuje, jak wyglądały siedziby władz miejskich w czasach Królestwa Polskiego.

Rodziny z dziećmi znajdą tu coś dla siebie podczas warsztatów rękodzielniczych. Dzieci mogą nauczyć się tradycyjnych technik zdobienia pisanek czy wyplatania palm wielkanocnych. To praktyczna lekcja historii, która angażuje młodszych zwiedzających.

Osoby zainteresowane etnografią i kulturą ludową Mazowsza docenią dostęp do biblioteki muzealnej. Zbiory książek dotyczących regionu są solidnym źródłem wiedzy o lokalnych tradycjach.

Informacje praktyczne – godziny otwarcia, ceny, dojazd

Ratusz znajduje się przy placu Kardynała Wyszyńskiego 1 w Sierpcu. Budynek jest zamknięty dla zwiedzających w poniedziałki. W soboty wstęp jest bezpłatny, można zwiedzać wystawy, ale bez możliwości uczestniczenia w zajęciach edukacyjnych czy pokazach.

W pozostałe dni tygodnia obowiązują standardowe ceny biletów Muzeum Wsi Mazowieckiej. Warto sprawdzić aktualny cennik i godziny otwarcia na stronie muzeum przed wizytą, szczególnie jeśli planuje się udział w konkretnym warsztacie czy wydarzeniu.

Dojazd do Sierpca nie stanowi problemu. Miasto leży przy drodze krajowej nr 10 łączącej Warszawę z Toruniem. Z Warszawy to około 110 km, z Płocka nieco ponad 30 km. Sierpc ma także połączenie kolejowe – stacja znajduje się w centrum miasta, a stamtąd do placu Wyszyńskiego to kilka minut spacerem.

Na zwiedzanie samego ratusza wystarczy około 30-45 minut, chyba że akurat odbywają się warsztaty lub specjalne wydarzenia – wtedy warto zarezerwować więcej czasu. Można połączyć wizytę z wizytą w pobliskim kościele św. Wita czy spacerze po centrum miasta.

Ratusz jest dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami – to jeden z celów niedawnej modernizacji. Winda umożliwia dostęp do sal na piętrze.

Kontakt: tel. 24/275 28 26, e-mail: [email protected]